Văn bản này nói gì?
Thông tư 136/2026/TT-BTC ngày 14/9/2026 của Bộ Tài chính (hiệu lực từ 15/9/2026) sửa khoản 2 Điều 3 Thông tư 158/2025/TT-BTC về thuế tiêu thụ đặc biệt: hàng hóa do cơ sở sản xuất, gia công bán hoặc ủy thác cho đơn vị khác để xuất khẩu phải có hợp đồng mua bán/ủy thác xuất khẩu, hóa đơn bán hàng hoặc giao hàng ủy thác, và nếu hợp đồng đã thanh lý thì biên bản thanh lý phải ghi rõ tên, số lượng, giá bán hàng thực xuất, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, số hợp đồng và tờ khai hải quan. Hàng mua để xuất khẩu nhưng tiêu thụ trong nước thì bên có hàng phải kê khai, nộp thuế tiêu thụ đặc biệt khi bán trong nước.
Ai bị ảnh hưởng
doanh nghiệp sản xuất, gia công hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt bán cho đơn vị xuất khẩu hoặc ủy thác xuất khẩu
Việc cần làm
từ 15/9/2026 rà lại bộ hồ sơ từng lô hàng xuất khẩu qua trung gian, đặc biệt biên bản thanh lý hợp đồng phải đủ các nội dung mới; hàng không xuất được mà bán nội địa thì khai thuế tiêu thụ đặc biệt ngay kỳ bán.
Kế Toán Bảo Lộc phân tích
Thông tư 136/2026/TT-BTC sửa yêu cầu hồ sơ thuế tiêu thụ đặc biệt cho hàng do mình sản xuất, gia công hoặc thuê gia công rồi bán hoặc ủy thác cho đơn vị khác xuất khẩu. Cơ sở không tự đứng tên xuất khẩu phải chứng minh được hàng thực sự đã ra nước ngoài.
Theo khoản 2 Điều 3 Thông tư 158/2025/TT-BTC được sửa tại Điều 1 Thông tư 136, hồ sơ gồm hợp đồng mua bán để xuất khẩu hoặc hợp đồng ủy thác xuất khẩu, hóa đơn bán hàng hoặc giao hàng ủy thác xuất khẩu, và nếu hợp đồng đã thanh lý toàn bộ hay từng phần thì phải có biên bản thanh lý. Biên bản này phải nêu tên, số lượng, chủng loại, giá bán của hàng đã thực xuất; hình thức thanh toán; số tiền, số và ngày chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt ở cả hai chiều, tức người mua nước ngoài trả cho bên xuất khẩu và bên xuất khẩu trả cho cơ sở sản xuất; số, ngày hợp đồng xuất khẩu và tờ khai hải quan. Thông tư có hiệu lực từ 15/9/2026.
Ví dụ: một cơ sở bán lô hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt cho công ty thương mại để công ty này xuất đi. Khi thanh lý, biên bản chỉ ghi "đã giao đủ", thiếu số tờ khai hải quan và số chứng từ ngân hàng, thì hồ sơ không còn khớp nội dung Thông tư yêu cầu. Nếu công ty thương mại không xuất được mà bán lại trong nước, bên đang có hàng phải kê khai, nộp thuế tiêu thụ đặc biệt khi bán trong nước.
Việc nên làm ngay: sửa mẫu biên bản thanh lý cho đủ các mục trên; đề nghị bên xuất khẩu cung cấp tờ khai hải quan và chứng từ thanh toán của người mua nước ngoài; lưu trọn bộ theo từng lô. Thông tư xác định thời điểm có chứng từ thanh toán theo hợp đồng hoặc phụ lục hợp đồng, nên điều khoản thanh toán trong hợp đồng cần ghi rõ.
Lưu ý: Thông tư không có quy định chuyển tiếp riêng cho lô giao trước 15/9/2026, nên lô cũ chưa thanh lý cần xem kỹ. Nếu chưa chắc trường hợp của mình, hãy hỏi kế toán trước khi kê khai.
