Văn bản này nói gì?
Theo điểm d khoản 4 Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 29/10/2026, áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026, năm 2027), cá nhân kinh doanh đã kê khai thuế thu nhập cá nhân nhưng chưa kê khai số thuế được giảm theo quy định tại khoản 1, khoản 2, khoản 3 Điều 2 thì được khai điều chỉnh, bổ sung hồ sơ khai thuế đã khai hoặc xác định giảm thuế khi quyết toán thuế năm theo quy định của pháp luật về quản lý thuế. Cá nhân kinh doanh nộp thuế theo thuế suất trên doanh thu nếu nộp thừa thì cuối năm được bù trừ, hoàn trả, hoàn trả kiêm bù trừ thu ngân sách theo pháp luật về quản lý thuế.
Đối tượng chịu ảnh hưởng: cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh, bao gồm cả cá nhân đăng ký thành lập hộ kinh doanh hoặc người được các thành viên hộ gia đình ủy quyền làm người đại diện hộ kinh doanh, có doanh thu hằng năm của năm 2026, năm 2027 không quá 10 tỷ đồng (doanh thu xác định theo Điều 4, Điều 5 Nghị định 68/2026/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP). Khuyến nghị của Kế Toán Bảo Lộc: cá nhân kinh doanh rà soát hồ sơ khai thuế năm 2026 đã nộp mà chưa kê khai giảm thuế để khai điều chỉnh, bổ sung hoặc xác định giảm khi quyết toán thuế năm.
Kế Toán Bảo Lộc phân tích
Kết luận: Cá nhân kinh doanh đã kê khai thuế thu nhập cá nhân nhưng chưa kê khai số thuế được giảm theo khoản 1, khoản 2, khoản 3 Điều 2 được khai điều chỉnh, bổ sung hồ sơ khai thuế đã khai hoặc xác định giảm thuế khi quyết toán thuế năm theo quy định của pháp luật về quản lý thuế (điểm d khoản 4 Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP).
Căn cứ pháp lý
- Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP: giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027 đối với thu nhập từ kinh doanh của cá nhân cư trú có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng.
- Khoản 1 Điều 2: áp dụng đối với cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh, bao gồm cả cá nhân đăng ký thành lập hộ kinh doanh hoặc người được các thành viên hộ gia đình ủy quyền làm người đại diện hộ kinh doanh.
- Khoản 2 Điều 2: số thuế được giảm tính trên số thuế phải nộp phát sinh từ toàn bộ thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh, không phân biệt phương pháp tính thuế.
- Khoản 3 Điều 2: doanh thu năm làm căn cứ xác định đối tượng được giảm thực hiện theo Điều 4, Điều 5 Nghị định 68/2026/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP).
- Điều 4: Nghị định có hiệu lực thi hành kể từ ngày 29/10/2026 và áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026, năm 2027.
Xử lý hồ sơ đã khai và số thuế đã nộp
- Đã kê khai nhưng chưa kê khai số thuế được giảm: khai điều chỉnh, bổ sung hồ sơ khai thuế đã khai hoặc xác định giảm thuế khi quyết toán thuế năm (điểm d khoản 4 Điều 2).
- Cá nhân nộp thuế theo thuế suất trên doanh thu, nếu nộp thừa thì cuối năm được bù trừ, hoàn trả, hoàn trả kiêm bù trừ thu ngân sách đối với số thuế nộp thừa theo quy định của pháp luật về quản lý thuế (điểm d khoản 4 Điều 2).
- Khai bổ sung làm tăng số thuế phải nộp: số thuế tăng thêm được giảm 30% nếu cá nhân vẫn đáp ứng điều kiện (điểm đ khoản 4 Điều 2).
- Khai bổ sung làm giảm số thuế phải nộp: điều chỉnh giảm số thuế được giảm và xử lý số tiền thuế nộp thừa (nếu có) theo pháp luật về quản lý thuế (điểm e khoản 4 Điều 2).
Trường hợp doanh thu thực tế vượt ngưỡng
- Tổng doanh thu thực tế trong năm vượt quá 10 tỷ đồng: không được giảm thuế, phải nộp bổ sung số thuế đã được giảm, kê khai điều chỉnh theo Mẫu số 03 cùng hồ sơ khai thuế của kỳ phát sinh doanh thu lũy kế trên 10 tỷ đồng (điểm c khoản 4 Điều 2).
- Số thuế nộp bổ sung do xác định lại điều kiện giảm thuế không tính tiền chậm nộp đến thời hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ phát sinh doanh thu lũy kế trên 10 tỷ đồng (điểm c khoản 4 Điều 2).
Nội dung mang tính tham khảo, được Kế Toán Bảo Lộc tổng hợp từ nguyên văn văn bản; Quý doanh nghiệp, hộ kinh doanh đối chiếu bản gốc và tình huống cụ thể trước khi áp dụng.
Nguyên văn căn cứ
«1. Việc giảm thuế quy định tại Điều này áp dụng đối với cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh, bao gồm cả cá nhân đăng ký thành lập hộ kinh doanh hoặc người được các thành viên hộ gia đình ủy quyên làm người đại diện hộ kinh doanh (sau đây gọi là cá nhân kinh doanh).» (khoản 1 Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP)
«Điều 2. Giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027 đối với thu nhập từ kinh doanh của cá nhân cư trú có mức doanh thu hăng năm của năm 2026, năm 2027 không quá 10 tỷ đồng» (Điều 2 (tên điều) Nghị định 398/2026/NĐ-CP)
«d) Trường hợp đã kê khai thuế thu nhập cá nhân nhưng chưa kê khai số thuế được giảm theo quy định tại khoản 1, khoản 2, khoản 3 Điều này thì được khai điều chỉnh, bô sung hồ sơ khai thuế đã khai hoặc xác định giảm thuế khi quyết toán thuế năm theo quy định của pháp luật về quản lý thuế. Trường hợp cá nhân kinh doanh nộp thuế theo thuế suất trên doanh thu nếu nộp thừa thì cuối năm được bù trừ, hoàn trả, hoàn trả kiêm bù trừ thu ngân sách theo quy định của pháp luật về quản lý thuế đối với số thuế nộp thừa.» (điểm d khoản 4 Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP)
«Trường hợp tổng doanh thu thực tế trong năm vượt quá 10 tỷ đồng thì không được áp dụng mức giảm thuế quy định tại Điều này và phải nộp bộ sung số thuế thu nhập cá nhân đã được giảm, kê khai điều chỉnh theo Mẫu số 03 tại Phụ lục kèm theo Nghị định này và nộp cùng. hồ sơ khai thuế của kỳ phát sinh doanh thu lũy kế tính từ đầu năm trên 10 tỷ đồng.» (điểm c khoản 4 Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP)
«Nghị định này có hiệu lực thi hành ké từ ngày 29 tháng 10 năm 2026 và áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026, năm 2027.» (Điều 4 Nghị định 398/2026/NĐ-CP)
«2. Số thuế thu nhập cá nhân được giảm của kỳ tính thuế năm 2026, năm 2027 được tính trên sô thuế thu nhập cá nhân phải nộp phát sinh từ toàn bộ thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh của cá nhân kinh doanh, không phân biệt phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân.» (khoản 2 Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP)
«3. Doanh thu năm làm căn cứ xác định cá nhân kinh doanh thuộc đối tượng được giảm thuế thu nhập cá nhân thực hiện theo quy định tại Điều 4, Điều 5 _Nghị định số 68/2026/NĐ-CP quy định về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh (được sửa đôi, bồ sung bởi Nghị định số 141/2026/NĐ-CP).» (khoản 3 Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP)
«Số thuế thu nhập cá nhân phải nộp bổ sung do xác định lại điều kiện giảm thuế theo quy định này không tính tiền chậm nộp đến thời hạn nộp hồ sơ khai thuế theo quy định của kỳ phát sinh doanh thu lũy kế trên 10 tỷ đồng.» (điểm c khoản 4 Điều 2 (câu cuối) Nghị định 398/2026/NĐ-CP)
«đ) Trường hợp cá nhân khai bố sung hồ sơ khai thuế thu nhập cá nhân của kỳ tính thuế năm 2026, năm 2027 hoặc theo quyết định, kết luận, thông báo kết quả thanh tra, kiểm tra, kiểm toán của cơ quan thuế, cơ quan có thầm quyền làm tăng số thuế thu nhập cá nhân phải nộp thì số thuế tăng thêm được giảm 30% theo quy định của Nghị định này nêu cá nhân vẫn đáp ứng điều kiện được giảm thuế quy định tại Điều này.» (điểm đ khoản 4 Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP)
«e) Trường hợp cá nhân khai bổ sung hồ sơ khai thuế thu nhập cá nhân của kỳ tính thuế năm 2026, năm 2027 hoặc theo quyết định, kết luận, thông báo kết quả thanh tra, kiểm tra, kiểm toán của cơ quan thuế, cơ quan có thầm quyền làm giảm số thuế thu nhập cá nhân phải nộp thì điều chỉnh giảm số thuế thu nhập cá nhân được giảm theo quy định của Nghị định này và xử lý sé tiền thuế nộp thừa (nếu có) theo quy định của pháp luật về quan lý thuế.» (điểm e khoản 4 Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP)
