Văn bản này nói gì?
Theo khoản 2 Điều 15 Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15, người nộp thuế có số tiền thuế, khoản thu khác, tiền chậm nộp, tiền phạt nộp thừa được bù trừ với số phải nộp hoặc được hoàn trả khi người nộp thuế không còn tiền thuế nợ; việc hoàn trả thực hiện theo Điều 18 của Luật. Khoản 2 Điều 29 Nghị định 252/2026/NĐ-CP liệt kê các trường hợp hoàn trả tiền nộp thừa; khoản 4 Điều 29 quy định số thuế nộp thừa sau quyết toán năm từ 50.000 đồng trở xuống của cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công và số thuế nộp thừa của cả năm từ 50.000 đồng trở xuống của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thì bù trừ với số thuế phải nộp của kỳ tính thuế tiếp theo, không hoàn.
Đối tượng chịu ảnh hưởng: doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân có số tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt nộp thừa. Khuyến nghị: trước khi đề nghị hoàn trả, người nộp thuế kiểm tra không còn tiền thuế nợ; số thuế nộp thừa sau quyết toán năm từ 50.000 đồng trở xuống của cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công và số nộp thừa của cả năm từ 50.000 đồng trở xuống của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được bù trừ sang kỳ tính thuế tiếp theo; số nộp thừa quá 10 năm kể từ ngày nộp mà không bù trừ, không đề nghị hoàn thì không được hoàn trả.
Kế Toán Bảo Lộc phân tích
Kết luận: Số tiền thuế, khoản thu khác, tiền chậm nộp, tiền phạt nộp thừa được bù trừ với số phải nộp hoặc được hoàn trả khi người nộp thuế không còn tiền thuế nợ (khoản 2 Điều 15 Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15). Các trường hợp hoàn trả tiền nộp thừa được liệt kê tại khoản 2 Điều 29 Nghị định 252/2026/NĐ-CP; số thuế nộp thừa sau quyết toán năm từ 50.000 đồng trở xuống của cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công và số nộp thừa của cả năm từ 50.000 đồng trở xuống của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh chỉ được bù trừ sang kỳ tính thuế tiếp theo.
Căn cứ pháp lý
- Khoản 2 Điều 15 Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15: người nộp thuế có số nộp thừa được bù trừ với số phải nộp hoặc được hoàn trả khi không còn tiền thuế nợ; việc bù trừ do Hệ thống thông tin quản lý thuế thực hiện tự động hoặc theo đề nghị của người nộp thuế.
- Khoản 3 Điều 15 và điểm b khoản 1 Điều 18 Luật Quản lý thuế: người nộp thuế đề nghị hoàn trả số nộp thừa thì thực hiện theo Điều 18 của Luật; hoàn trả tiền nộp thừa là một trường hợp hoàn thuế.
- Khoản 2 Điều 29 Nghị định 252/2026/NĐ-CP liệt kê các trường hợp hoàn trả tiền nộp thừa.
- Khoản 4 Điều 15 Luật Quản lý thuế và khoản 4 Điều 29 Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định các trường hợp không hoàn trả, không hoàn thuế.
Các trường hợp hoàn trả tiền nộp thừa (khoản 2 Điều 29 Nghị định 252/2026/NĐ-CP)
- Hoàn trả thuế thu nhập cá nhân cho tổ chức, cá nhân trả thu nhập từ tiền lương, tiền công thực hiện quyết toán cho các cá nhân có ủy quyền.
- Hoàn trả tiền thuế theo Hiệp định tránh đánh thuế hai lần và theo Điều ước quốc tế khác.
- Hoàn trả tiền thuế cho doanh nghiệp, tổ chức khi giải thể, phá sản.
- Hoàn trả thuế thu nhập cá nhân cho cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công trực tiếp quyết toán thuế với cơ quan thuế.
- Hoàn trả số tiền thuế nộp thừa cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo khoản 1, 2 và 3 Điều 12 Nghị định 68/2026/NĐ-CP.
- Hoàn trả tiền thuế, khoản thu khác, tiền chậm nộp, tiền phạt nộp thừa theo khoản 1 Điều 15 Luật Quản lý thuế không thuộc các trường hợp nêu trên.
Các trường hợp không hoàn trả hoặc chỉ được bù trừ
| Trường hợp | Cách xử lý | Căn cứ |
|---|---|---|
| Người nộp thuế từ chối nhận lại số nộp thừa | Không hoàn trả | điểm a khoản 4 Điều 15 Luật 108/2025/QH15 |
| Số nộp thừa quá thời hạn 10 năm kể từ ngày nộp tiền vào ngân sách mà người nộp thuế không bù trừ và không đề nghị hoàn | Không hoàn trả | điểm b khoản 4 Điều 15 Luật 108/2025/QH15 |
| Cá nhân có số thuế nộp thừa sau quyết toán thuế thu nhập cá nhân từ tiền lương, tiền công từ 50.000 đồng trở xuống | Bù trừ với số thuế phải nộp của kỳ tính thuế tiếp theo | điểm a khoản 4 Điều 29 Nghị định 252/2026/NĐ-CP |
| Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có số thuế nộp thừa cả năm từ 50.000 đồng trở xuống | Bù trừ với số thuế phải nộp của kỳ tính thuế tiếp theo | điểm b khoản 4 Điều 29 Nghị định 252/2026/NĐ-CP |
Lưu ý thực tế
- Điều kiện để được hoàn trả theo khoản 2 Điều 15 Luật Quản lý thuế là người nộp thuế không còn tiền thuế nợ; doanh nghiệp đối chiếu nghĩa vụ thuế trước khi lập hồ sơ hoàn.
- Việc bù trừ trong cùng hoặc giữa các loại thuế, khoản thu khác, tiền chậm nộp, tiền phạt do Hệ thống thông tin quản lý thuế thực hiện tự động hoặc theo đề nghị của người nộp thuế theo hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Tài chính.
- Việc bù trừ theo đề nghị của người nộp thuế và thủ tục hoàn trả thực hiện theo hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Tài chính và Điều 18 Luật Quản lý thuế; doanh nghiệp đối chiếu quy định chi tiết trước khi lập hồ sơ.
Nội dung mang tính tham khảo, được Kế Toán Bảo Lộc tổng hợp từ nguyên văn văn bản; Quý doanh nghiệp, hộ kinh doanh đối chiếu bản gốc và tình huống cụ thể trước khi áp dụng.
Nguyên văn căn cứ
«2. Người nộp thuế có số tiền thuế, khoản thu khác, tiền chậm nộp, tiền phạt nộp thừa được bù trừ số tiền thuế, khoản thu khác, tiền chậm nộp, tiền phạt nộp thừa với số tiền thuế, khoản thu khác, tiền chậm nộp, tiền phạt phải nộp hoặc được hoàn trả số tiền thuế, khoản thu khác, tiền chậm nộp, tiền phạt nộp thừa khi người nộp thuế không còn tiền thuế nợ. Việc bù trừ trong cùng hoặc giữa các loại thuế, khoản thu khác, tiền chậm nộp, tiền phạt do Hệ thống thông tin quản lý thuế thực hiện tự động hoặc theo đề nghị của người nộp thuế theo hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Tài chính.» (khoản 2 Điều 15 (đoạn 1) Luật 108/2025/QH15)
«3. Trường hợp người nộp thuế đề nghị hoàn trả số tiền thuế, khoản thu khác, tiền chậm nộp, tiền phạt nộp thừa thì thực hiện theo quy định tại Điều 18 cua Luat nay.» (khoản 3 Điều 15 Luật 108/2025/QH15)
«4. Không hoàn trả số tiền thuế, khoản thu khác, tiền chậm nộp, tiền phạ nộp thừa trong các trường hợp sau đây: a) Người nộp thuế từ chối nhận lại số tiền thuế, khoản thu khác, tiền chậm nộp, tiên phạt nộp thừa; b) Số tiền thuế, khoản thu khác, tiền chậm nộp, tiền phạt nộp thừa quá thời hạn 10 năm kể từ ngày nộp tiền vào ngân sách nhà nước mà người nộp thuế khôn bù trừ nghĩa vụ nộp thuế, khoản thu khác, tiền chậm nộp, tiền phạt và không đề nghị hoàn thuế, khoản thu khác, tiền chậm nộp, tiền phạt. |» (khoản 4 Điều 15 Luật 108/2025/QH15)
«b) Hoan trả tiền thuế, khoản thu khác, tiền chậm nộp, tiền phạt nộp thừa đối với tổ chức, cá nhân thuộc trường hợp hoàn trả theo quy định tại Điều 15 của Luật này;» (điểm b khoản 1 Điều 18 Luật 108/2025/QH15)
«2. Các trường hợp hoàn trả tiền nộp thừa quy định tại điểm b khoản 1 Điều 18 Luật Quản lý thuê: a) Hoàn trả tiền thuế thu nhập cá nhân đối với tổ chức, cá nhân trả thu nhập từ tiền lương, tiên công thực hiện quyết toán cho các cá nhân có ủy quyên; b) Hoàn trả tiền thuế đối với tổ chức, cá nhân theo Hiệp định tránh đánh thuế hai lần và hoàn trả tiền thuế, khoản thu khác theo Điều ước quéc tê khác; c) Hoan trả tiền thuế đối với doanh nghiệp, tổ chức khi giải thể, phá sản; d) Hoàn trả tiền thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công trực tiép quyêt toán thuê với cơ quan thuê; đ) Hoàn trả số tiền thuế nộp thừa cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo quy định tại khoản 1, 2 và 3 Điều 12 Nghị định số 68/2026/NĐ-CP của Chính phủ (được sửa đồi, bổ sung bởi Nghị định số 141/2026/NĐ-CP); e) Hoàn trả tiền thuế, khoản thu khác, tiền chậm nộp, tiền phạt nộp thừa quy định tại khoản 1 Điều 15 Luật Quản lý thuế không thuộc quy định tại điểm a,b,c, d và đ khoản này.» (khoản 2 Điều 29 Nghị định 252/2026/NĐ-CP)
«4. Các trường hợp không hoàn thuế: a) Cá nhân có số tiền thuế nộp thừa hằng năm sau quyết toán thuế thu nhập cá nhân từ tiền lương, tiền công trên hồ sơ khai quyết toán thuế từ 50.000 đồng trở xuống thì thực hiện bù trừ số thuế nộp thừa với số thuế phải nộp của kỳ tính thuế tiếp theo; b) Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có số tiền thuế nộp thừa của cả năm trên hồ sơ khai thuế, hồ sơ quyết toán thuê từ 50.000 đông trở xuông thì thực hiện bù trừ số thuế nộp thừa với số thuê phải nộp của kỳ tính thuê tiệp theo.» (khoản 4 Điều 29 Nghị định 252/2026/NĐ-CP)
