Công văn 7269/CT-QLTT: mua cá của người đánh bắt trực tiếp – chứng từ để tính chi phí được trừ

Cơ sở làm nước mắm, chế biến nông sản thường mua hàng trực tiếp của người sản xuất, người đánh bắt không có hóa đơn. Người bán thường không chịu ký xác nhận, không nhận chuyển khoản, trong khi doanh nghiệp cần chứng từ để tính chi phí được trừ thuế TNDN. Công văn 7269/CT-QLTT trả lời kiến nghị của Hiệp hội nước mắm truyền thống (qua VCCI) gỡ đúng chỗ này.

Cục Thuế dẫn Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP về các khoản chi được trừ và điều kiện được trừ. Khi mua nông, lâm, thủy sản của người sản xuất, đánh bắt trực tiếp bán ra, hoặc mua của hộ, cá nhân có doanh thu dưới ngưỡng chịu thuế GTGT, doanh nghiệp lập Bảng kê thu mua do người đại diện theo pháp luật hoặc người được ủy quyền ký và chịu trách nhiệm; bảng kê không yêu cầu người bán ký xác nhận. Kèm theo là chứng từ chi trả tiền theo quy định về kế toán, hóa đơn, chứng từ; với mua của hộ, cá nhân (trừ người đánh bắt trực tiếp) có giá trị trong ngày của từng người từ 05 triệu đồng trở lên thì phải thanh toán không dùng tiền mặt.

Ví dụ: cơ sở nước mắm mua cá của một chủ tàu đánh bắt trực tiếp. Chủ tàu không ký giấy và chỉ nhận tiền mặt. Cơ sở vẫn lập Bảng kê thu mua ghi rõ ngày, người bán, địa chỉ, số lượng, đơn giá, thành tiền, do giám đốc ký, và giữ phiếu chi để chứng minh đã trả tiền.

Việc cần làm: lập Bảng kê thu mua theo từng lần hoặc từng kỳ mua, có chữ ký người đại diện hoặc người được ủy quyền (nếu ủy quyền thì giữ văn bản ủy quyền); giữ phiếu chi, sao kê; tách riêng nhóm người bán là hộ, cá nhân không phải người đánh bắt trực tiếp để kiểm ngưỡng 05 triệu đồng mỗi ngày; giữ giá mua trên bảng kê sát giá thực tế.

Giới hạn: công văn trả lời một kiến nghị cụ thể. Phần nghĩa vụ thuế của chính chủ tàu, Cục Thuế chỉ nói họ căn cứ thực tế hoạt động để tự thực hiện, không kết luận có phải nộp hay không. Nếu chưa chắc trường hợp của mình, hãy hỏi kế toán trước khi quyết toán.