Văn bản này nói gì?
Theo điểm b khoản 4 Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 29/10/2026), tổ chức, cá nhân thực hiện khấu trừ, khai thay, nộp thay thuế thu nhập cá nhân cho cá nhân kinh doanh, căn cứ doanh thu thuộc phạm vi khấu trừ, khai thay, nộp thay nếu không quá 10 tỷ đồng, thì giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải khấu trừ, khai thay, nộp thay theo tháng, quý hoặc theo lần phát sinh, kê khai theo Mẫu số 02 tại Phụ lục kèm theo Nghị định và nộp cùng Tờ khai thuế thu nhập cá nhân của tổ chức, cá nhân khấu trừ, khai thay, nộp thay. Cá nhân kinh doanh tự kê khai dùng Mẫu số 01; tổng doanh thu thực tế trong năm vượt quá 10 tỷ đồng thì cá nhân kinh doanh nộp bổ sung số thuế đã được giảm, kê khai điều chỉnh theo Mẫu số 03.
Đối tượng chịu ảnh hưởng: tổ chức, cá nhân khấu trừ, khai thay, nộp thay thuế thu nhập cá nhân cho cá nhân kinh doanh (hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh). Khuyến nghị: tổ chức khai thay lập Mẫu số 02 kèm theo Nghị định 398/2026/NĐ-CP và nộp cùng Tờ khai thuế thu nhập cá nhân theo tháng, quý hoặc theo lần phát sinh; kỳ đã kê khai nhưng chưa kê khai số thuế được giảm thì khai điều chỉnh, bổ sung hoặc xác định giảm thuế khi quyết toán thuế năm; doanh thu năm làm căn cứ xác định cá nhân kinh doanh được giảm thuế thực hiện theo Điều 4, Điều 5 Nghị định 68/2026/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP).
Kế Toán Bảo Lộc phân tích
Kết luận: Tổ chức, cá nhân khấu trừ, khai thay, nộp thay thuế thu nhập cá nhân cho cá nhân kinh doanh, căn cứ doanh thu thuộc phạm vi khấu trừ, khai thay, nộp thay nếu không quá 10 tỷ đồng, thì giảm 30% số thuế phải khấu trừ, khai thay, nộp thay theo tháng, quý hoặc theo lần phát sinh và kê khai theo Mẫu số 02 tại Phụ lục kèm theo Nghị định 398/2026/NĐ-CP, nộp cùng Tờ khai thuế thu nhập cá nhân của tổ chức, cá nhân khấu trừ, khai thay, nộp thay (điểm b khoản 4 Điều 2). Tổng doanh thu thực tế trong năm của cá nhân kinh doanh vượt quá 10 tỷ đồng thì cá nhân kinh doanh nộp bổ sung số thuế đã được giảm, kê khai điều chỉnh theo Mẫu số 03 (điểm c khoản 4 Điều 2).
Căn cứ pháp lý
- Khoản 1 Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP: việc giảm thuế áp dụng đối với cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh, bao gồm cả cá nhân đăng ký thành lập hộ kinh doanh hoặc người được các thành viên hộ gia đình ủy quyền làm người đại diện hộ kinh doanh (gọi là cá nhân kinh doanh).
- Điểm b khoản 4 Điều 2: tổ chức, cá nhân thực hiện khấu trừ, khai thay, nộp thay thuế thu nhập cá nhân cho cá nhân kinh doanh, căn cứ doanh thu nếu không quá 10 tỷ đồng thuộc phạm vi khấu trừ, khai thay, nộp thay, thực hiện giảm 30% số thuế phải khấu trừ, khai thay, nộp thay theo tháng, quý hoặc theo lần phát sinh, kê khai theo Mẫu số 02.
- Khoản 2 Điều 2: số thuế được giảm tính trên số thuế thu nhập cá nhân phải nộp phát sinh từ toàn bộ thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh của cá nhân kinh doanh, không phân biệt phương pháp tính thuế.
- Phụ lục kèm theo Nghị định: Mẫu số 02 – Giảm thuế thu nhập cá nhân theo Nghị quyết số 43/2026/QH16, kèm theo Tờ khai thuế thu nhập cá nhân của tổ chức, cá nhân thực hiện khấu trừ, khai thay, nộp thay.
- Điều 4: Nghị định có hiệu lực thi hành kể từ ngày 29/10/2026 và áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026, năm 2027.
Đối tượng và việc cần thực hiện
| Đối tượng | Việc cần thực hiện | Mẫu |
|---|---|---|
| Tổ chức, cá nhân khấu trừ, khai thay, nộp thay thuế thu nhập cá nhân cho cá nhân kinh doanh | Giảm 30% số thuế phải khấu trừ, khai thay, nộp thay theo tháng, quý hoặc theo lần phát sinh; nộp Mẫu số 02 cùng Tờ khai thuế thu nhập cá nhân (điểm b khoản 4 Điều 2) | Mẫu số 02 |
| Cá nhân kinh doanh tự kê khai, dự tính doanh thu trong kỳ tính thuế năm 2026, năm 2027 không quá 10 tỷ đồng | Kê khai giảm thuế thu nhập cá nhân và nộp cùng hồ sơ khai thuế quý, 06 tháng đầu năm, 06 tháng cuối năm, năm (điểm a khoản 4 Điều 2) | Mẫu số 01 |
| Cá nhân kinh doanh có tổng doanh thu thực tế trong năm vượt quá 10 tỷ đồng | Không được áp dụng mức giảm thuế; nộp bổ sung số thuế đã được giảm, kê khai điều chỉnh và nộp cùng hồ sơ khai thuế của kỳ phát sinh doanh thu lũy kế tính từ đầu năm trên 10 tỷ đồng; số thuế nộp bổ sung không tính tiền chậm nộp đến thời hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ đó (điểm c khoản 4 Điều 2) | Mẫu số 03 |
Trường hợp đã kê khai nhưng chưa kê khai số thuế được giảm
- Điểm d khoản 4 Điều 2: trường hợp đã kê khai thuế thu nhập cá nhân nhưng chưa kê khai số thuế được giảm thì được khai điều chỉnh, bổ sung hồ sơ khai thuế đã khai hoặc xác định giảm thuế khi quyết toán thuế năm theo pháp luật về quản lý thuế.
- Cá nhân kinh doanh nộp thuế theo thuế suất trên doanh thu nếu nộp thừa thì cuối năm được bù trừ, hoàn trả, hoàn trả kiêm bù trừ thu ngân sách theo pháp luật về quản lý thuế đối với số thuế nộp thừa.
Lưu ý thực tế
- Doanh thu năm làm căn cứ xác định cá nhân kinh doanh thuộc đối tượng được giảm thuế thực hiện theo Điều 4, Điều 5 Nghị định 68/2026/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP) (khoản 3 Điều 2).
- Tổ chức khai thay căn cứ doanh thu thuộc phạm vi khấu trừ, khai thay, nộp thay để xác định việc giảm thuế; Mẫu số 03 có phần B dành cho số thuế do tổ chức, cá nhân khấu trừ, khai thay, nộp thay trong năm khi cá nhân kinh doanh phải nộp bổ sung.
Nội dung mang tính tham khảo, được Kế Toán Bảo Lộc tổng hợp từ nguyên văn văn bản; Quý doanh nghiệp, hộ kinh doanh đối chiếu bản gốc và tình huống cụ thể trước khi áp dụng.
Nguyên văn căn cứ
«1. Việc giảm thuế quy định tại Điều này áp dụng đối với cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh, bao gồm cả cá nhân đăng ký thành lập hộ kinh doanh hoặc người được các thành viên hộ gia đình ủy quyên làm người đại diện hộ kinh doanh (sau đây gọi là cá nhân kinh doanh).» (khoản 1 Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP)
«2. Số thuế thu nhập cá nhân được giảm của kỳ tính thuế năm 2026, năm 2027 được tính trên sô thuế thu nhập cá nhân phải nộp phát sinh từ toàn bộ thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh của cá nhân kinh doanh, không phân biệt phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân.» (khoản 2 Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP)
«3. Doanh thu năm làm căn cứ xác định cá nhân kinh doanh thuộc đối tượng được giảm thuế thu nhập cá nhân thực hiện theo quy định tại Điều 4, Điều 5 _Nghị định số 68/2026/NĐ-CP quy định về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh (được sửa đôi, bồ sung bởi Nghị định số 141/2026/NĐ-CP).» (khoản 3 Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP)
«a) Cá nhân kinh doanh dự kiến doanh thu trong kỳ tính thuế năm 2026, năm 2027 nếu không quá 10 tỷ đồng thì kê khai giảm thuế thu nhập cá nhân theo Mẫu số 01 tại Phụ lục kèm theo Nghị định này và nộp cùng hồ sơ khai thuế quý, 06 tháng đầu năm, 06 tháng cuôi năm, năm.» (điểm a khoản 4 Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP)
«b) TỔ chức, cá nhân thực hiện khấu trừ, khai thay, nộp thay thuế thu nhập cá nhân cho cá nhân kinh doanh, căn cứ doanh thu nêu không quá 10 tỷ đồng thuộc phạm vi khấu trừ, khai thay, nộp thay và quy định tại Điều này, tổ chức, cá nhân thực hiện giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải khấu trừ, khai thay, nộp thay theo tháng, quý hoặc theo lần phát sinh, kê khai theo Mẫu số 02 tại Phụ lục kèm theo Nghị định này và nộp cùng Tờ khai thuế thu nhập cá nhân của tổ chức, cá nhân thực hiện khấu trừ, khai thay, nộp thay thuế thu nhập cá nhân cho cá nhân kinh doanh.» (điểm b khoản 4 Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP)
«c) Căn cứ tổng doanh thu thực tế của toàn bộ hoạt động kinh doanh, cá nhân kinh doanh xác định số thuế thu nhập cá nhân phải nộp và số thuế thu nhập cá nhân được giảm theo quy định tại Điều này. Trường hợp tổng doanh thu thực tế trong năm vượt quá 10 tỷ đồng thì không được áp dụng mức giảm thuế quy định tại Điều này và phải nộp bộ sung số thuế thu nhập cá nhân đã được giảm, kê khai điều chỉnh theo Mẫu số 03 tại Phụ lục kèm theo Nghị định này và nộp cùng. hồ sơ khai thuế của kỳ phát sinh doanh thu lũy kế tính từ đầu năm trên 10 tỷ đồng. Số thuế thu nhập cá nhân phải nộp bổ sung do xác định lại điều kiện giảm thuế theo quy định này không tính tiền chậm nộp đến thời hạn nộp hồ sơ khai thuế theo quy định của kỳ phát sinh doanh thu lũy kế trên 10 tỷ đồng.» (điểm c khoản 4 Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP)
«d) Trường hợp đã kê khai thuế thu nhập cá nhân nhưng chưa kê khai số thuế được giảm theo quy định tại khoản 1, khoản 2, khoản 3 Điều này thì được khai điều chỉnh, bô sung hồ sơ khai thuế đã khai hoặc xác định giảm thuế khi quyết toán thuế năm theo quy định của pháp luật về quản lý thuế. Trường hợp cá nhân kinh doanh nộp thuế theo thuế suất trên doanh thu nếu nộp thừa thì cuối năm được bù trừ, hoàn trả, hoàn trả kiêm bù trừ thu ngân sách theo quy định của pháp luật về quản lý thuế đối với số thuế nộp thừa.» (điểm d khoản 4 Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP)
«Mẫu số 03 Điều chỉnh số thuế phải nộp và số thuế được giảm của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh (Kèm theo tờ khai 01/CNKD, 01/BDS, áp dụng đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đã được giảm thuế TNCN theo quy định tại Nghị quyết số 43/2026/QH16 nhưng tổng doanh thu thực tế vượt 10 tỷ đồng và phải nộp bồ sung số thuế đã được giảm)» (Phụ lục – Mẫu số 03 Nghị định 398/2026/NĐ-CP)
«B [Tổ chức, cá nhân khấu trừ, khai thay, nộp thay trong năm» (Phụ lục – Mẫu số 03 (phần B) Nghị định 398/2026/NĐ-CP)
«Mẫu số 02 Giảm thuế thu nhập cá nhân theo Nghị quyết số 43/2026/QH16 (Kèm theo Tờ khai thuế TNCN của tổ chức, cá nhân thực hiện khấu tru, khai thay, nộp thay)» (Phụ lục – Mẫu số 02 Nghị định 398/2026/NĐ-CP)
«Nghị định này có hiệu lực thi hành ké từ ngày 29 tháng 10 năm 2026 và áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026, năm 2027.» (Điều 4 Nghị định 398/2026/NĐ-CP)
